Kada dođe do povrede prednjeg ukrštenog ligamenta, potreban je posvećen i dug period oporavka. Povreda kolena je jedna od najčešćih i najtežih povreda u sportu. Ovaj ligament održava stabilnost kolena na taj način što povezuje dve kosti, femur i tibiu.

Sve češći su slučajevi da igrači bez ikakvog kontakta padnu na terenu i povrede ligamente, a to nastaje kada stopalo ostane fiksirano za podlogu, a nastaje rotacija u zglobu kolena. Takođe jedan od načina za nastanak povrede je i hiperekstenzija kolena, gde povreda uglavnom nastaje prilikom doskoka. Najčešće je povezana i sa povredama drugih ligamenata kao što je hrskavica, meniskus, itd... Prilikom povrede dolazi do zvuka i osećaja kao da je nešto puklo u kolenu.

Operacija prednjeg ukrštenog ligamenta danas je jedna od rutinskih operacija, koja je neophodna kako bi se povratila funkcija ACL-a i smanjio rizik od nastanka drugog tipa povrede.

Oporavak kolena počinje dan nakon operacije i traje u proseku od 6 do 9 meseci. Poželjno je i trenirati pre operacije, kako bi na što bolji i brži način povratili tonus mišića.

Prva faza oporavka ACL-a

Počinje dan nakon operacije. Cilj u ovoj fazi je povratak punog obima pokreta, odnosno totalna ekstenzija i fleksija kolena. Takođe jača se i quadriceps i mišići zadnje lože statičkim kontrakcijama i raznim načinima elektrostimulacije, gde jako treba voditi računa da ne dolazi do otoka kolena.

U toku prvih 8 -12 nedelja graft prolazi kroz različite fiziološke procese. Svaki graft je pre operacije ACL-a bio vanzglobna struktura (tetiva), a zatim se postavlja unutar samog zgloba. To znači da graft prolazi kroz odredjene biološke transformacije – proces ligamentizacije.

Revaskularizacija grafta je jako važan deo tog procesa i počinje u 6. nedelji i traje do 16. nedelje rehabilitacije nakon operacije prednjih ukrštenih ligamenata kolena.

Druga faza oporavka ACL-a

Druga faza rehabilitacije nakon operacije prednjih ukršenih ligamenata kolena počinje u 6. nedelji i traje prosečno do kraja 8. nedelje od operacije. U ovoj fazi rehabilitacije bi pacijent već trebalo da ima maksimalnu ekstenziju i fleksiju do 90 stepeni.

Štake se uglavnom koriste najkasnije do 6 eventualno sedme nedelje, a ortoza se skida i pacijent polako koristi nogu. U ovoj fazi rehabilitacionog proces u okviru Scolio centra za rehabilitaciju se počinje sa jačanjem zadnje lože kroz statičke kontrakcije, a započinje se zatim i sa polučučnjevima.
Takođe u okviru Scolio centra u ovoj fazi rehabilitacionog porcesa počinjemo sa vežbama balansa i propriocepcije, izdržaji u polučučnju na nestabilnoj podlozi, kao i razne vežbe na kosim ravnima i drugim trenažerima.

Sa ciljem povećanja obima pokreta, može se početi sa voznjom Lipter bicikla sa minimalnim opterećenjem. Vrlo je važno naglasiti da većina pacijenata, pri kraju ove faze, već može ponovo da upravlja sopstevnim kolima,i polako stiče određenu sigurnost u samoj nozi i povećava se želja za treningom i opterećenjem.

Treća faza oporavka ACL-a

Treća faza rehabilitacije nakon operacije prednjih ukrštenih ligamenata kolena započinje, u proseku u 8 ili 9 nedelji zavisno od samog sportiste i traje do 6.meseca. Ciljevi koje želimo da postignemo u okviru Scolio centra ,u ovoj fazi su vraćanje punog obima pokreta u zglobu kolena, podizanje snage, izdržljivosti i propriocepcije kao i povratak potpune sigurnosti i stabilnosti u nozi.

Postepeno se u rehabilitacioni proces uvode vežbe jačeg intenziteta, kao što su podizanja na stepenik, iskoraci i polučučanj na jednoj nozi, lagani skokovi preko linije, kratki izdržaji. Vežbanje propriocepcije u ovoj fazi podrazumeva korišćenje raznih nestabilnih podloga na kojim se mogu praraleno raditi izdržaji u polučučnju kao i čučnjevi.

Ukoliko snaga mišića bude zadovoljavajuća, može se početi sa laganim džogingom za prvo vreme na trambolini kako bi se izbegao stres na koleno. Pacijent u ovoj fazi već počinje da trči ali po posebnom programu, uz obaveznu krioterapiju posle trčanja.

U trećem mesecu od operacije može se početi sa laganim poskocima na obe noge, a kasnije i na jednoj nozi, pa bočno i na kraju dijagonalno. Počinje se sa desetak skokova u seriji i trbušnjacima. Takodje sve vreme pratimo eventualnu pojavu bola, otoka ili drugih simptoma i ukoliko se javi bol ili otok prekinemo trening a naredni započnemo sa vraćanjem opterećenja na predhodno.. Ova faza rehabilitacije najduže traje, i ukoliko su rezultati odgovarajuci pacijent-sportista može da udje u 4. fazu koja je i finalna, odnosno sportspecifična i samom sportisti jako bitna.

Četvrta faza oporavka ACL-a

Sama četvrta faza je kranja i jako je bitna i ako se ona ne uradi dobro predhodne tri gube svoj smisao. U četvrtu fazu rehabilitcije kolena nakon operacije prednjih ukuštenih ligamenata se ulazi kada je kod pacijenta u fazi da nema bola, ima pun obim pokreta kolena i najmanje 70% mišićne snage kvadricepsa i zadnje lože u odnosu na zdravu nogu i kada sam pacijent oseća sigurnost u nozi i stabilnost.

U ovoj fazi procesa rehabilitacije nakon operacije prednjih ukrštenih ligamenata, u okviru Scolio centra u radu sa prfesonlnim sportistima radimo određene funkcionalne testove od čijih rezultata zavisi da li će se i u kom momentu vratiti u trenažni proces. Ovaj princip primenjujemo i na rad sa ostalim pacijentima, koji nisu profesionalni sportisti.
Pored standardnih testova, kao što su merenje obima pokreta, merenje mišicne snage i stabilnosti zgloba, ispitujemo i balans i propriocepciju kao i koordinaciju pokreta leve i desne noge. U tu svrhu radimo različite izdržaje na jednoj nozi, skokove sa obe noge, bočne skokove, zatim skokove na jednoj nozi i sl. Ukoliko su rezultati testa zadovoljavajući sportista, odnosno pacijent je spreman za povratak na teren, odnosno svojim svakodnevnim životnim aktivnostima.

U radu sa profesionlanim sportistima kod kojih je došlo do kidnja prednjih ukrštenih ligamenata kolena važno je napomenuti da sportista ne bi trebalo da počinje sa maksimalni treninzima pre šestog meseca od kako se krene za rehabilitacijom ACL-a.
Ono što Scolio Centar omogućava je da sprtista od dana povrede, operacije, ima svu brigu od STRANE OSOBLJA SCOLIO CENTRA koje mu omogućava potpuni oporavak i vraćanje na stanje pre samog povredjivanaja kao i gubitak straha od naredne i nove povrede…